De eerste maanden met je puppy bepalen voor een groot deel zijn gezondheid, gedrag en de band die jullie levenslang hebben. Het is een drukke, leuke en soms verwarrende tijd: wat heb je nodig, hoeveel moet hij eten, wanneer naar de dierenarts, en hoe leer je hem zindelijk worden? In deze complete gids zetten we alles op een rij, van de voorbereiding tot voeding, vaccinaties, socialisatie en opvoeding.

Eén ding vooraf: dit is algemene informatie en geen vervanging van advies van je dierenarts. Vaccinatie-, ontwormings- en voedingsschema's verschillen per pup, ras en regio. Laat je daarom altijd begeleiden door je eigen dierenarts.

In deze gids

Je huis klaarmaken voor de komst

Zorg dat alles klaarstaat voordat je pup thuiskomt. Maak je huis eerst puppyproof: werk loshangende kabels weg, zet kwetsbare en giftige zaken hoger (let ook op giftige kamerplanten), en berg kleine spullen op die hij kan inslikken.

Op je uitzetlijst horen in elk geval:

  • Een mand of bench, voer- en waterbak
  • Een halsband of tuigje met riem
  • Veilig speelgoed en stevig kauwspeelgoed
  • Puppy-pads, beloningssnoepjes en een transportbox voor de autorit
  • Het puppyvoer waar je pup al aan gewend is
Tip: een bench is de eerste weken een aanrader. Hij geeft je pup een rustige, veilige eigen plek, helpt bij het zindelijk worden en maakt het makkelijker om hem te leren alleen te zijn. Vraag de fokker ook welk voer je pup gewend is, zodat je de eerste dagen hetzelfde kunt geven en maagklachten vermijdt.

Voeding: de basis van een gezonde groei

Waarom speciaal puppyvoer?

Een pup heeft fundamenteel andere behoeften dan een volwassen hond: meer energie, hoogwaardig en licht verteerbaar eiwit, vetzuren zoals DHA voor de hersenontwikkeling, en de juiste verhouding calcium en fosfor voor een gezonde botopbouw. Gewoon volwassen voer dekt die behoeften niet. Geef daarom een compleet puppyvoer dat past bij de (verwachte) grootte van je hond.

Hoe vaak per dag?

Verdeel het dagrantsoen over meerdere kleine maaltijden en bouw geleidelijk af:

Leeftijd Maaltijden per dag
Rond 8 weken 3 tot 4 (kleine rassen 4 tot 5, tegen een lage bloedsuiker)
3 tot 6 maanden 3
Vanaf 6 maanden 2

Hoeveel je per maaltijd geeft, lees je af op de voederrichtlijn van de verpakking, op basis van de leeftijd en het verwachte eindgewicht. Weeg de porties en stuur bij op de conditie van je pup, voer niet op het oog.

Let op bij grote rassen

Bij grote en reuzenrassen is gecontroleerde groei het doel, niet maximale groei. Te snelle groei verhoogt het risico op bot- en gewrichtsproblemen. Geef daarom een puppyvoer speciaal voor grote rassen, en geef nooit extra calcium of vitaminesupplementen bovenop een compleet voer. Jonge honden van grote rassen kunnen overtollig calcium niet goed uitscheiden, wat tot skeletproblemen kan leiden. Grote rassen hebben bovendien langer puppyvoer nodig dan kleine.

Wanneer overschakelen naar volwassen voer?

De overstap gebeurt rond tachtig procent van het verwachte eindgewicht. Indicatief is dat bij kleine rassen rond zeven tot tien maanden, bij grote en reuzenrassen pas tussen twaalf en vierentwintig maanden. Het exacte moment hangt dus af van het ras. Schakel altijd geleidelijk over, in zeven tot tien dagen, door steeds wat meer nieuw voer door het oude te mengen.

Vaccinaties en ontworming

De schema's hieronder zijn een richtlijn. Ze verschillen per praktijk, per land en per individuele pup. Je dierenarts stelt het definitieve schema op. In België is onderstaand schema het meest gangbaar.

Het vaccinatieschema (richtlijn)

Leeftijd Bescherming
6 weken Eerste enting (o.a. hondenziekte en parvo)
8 weken Herhaling
12 weken Volledige cocktail, plus leptospirose (ziekte van Weil)
1 jaar Herhaling

De kernziekten (hondenziekte, parvo en besmettelijke leverziekte) worden daarna om de drie jaar herhaald. De vaccinatie tegen de ziekte van Weil moet je elk jaar laten herhalen, want die beschermt maar een jaar.

Rabiës en kennelhoest

De vaccinatie tegen rabiës (hondsdolheid) mag vanaf twaalf weken en is pas drie weken ná de prik geldig. Wil je met je hond naar het buitenland reizen, dan is rabiës verplicht. Plan die vaccinatie dus minstens drie weken voor vertrek. Een vaccinatie tegen kennelhoest is optioneel, maar vaak verplicht als je hond in een pension verblijft.

Ontworming

Een gangbaar ontwormingsschema voor pups is op twee, vier, zes en acht weken, daarna maandelijks tot zes maanden, en vervolgens vier keer per jaar. Ontworm bij voorkeur een tot twee weken voor een vaccinatie. Tegen vlooien en teken kun je meestal vanaf ongeveer acht weken beschermen. Controleer altijd de dosering op gewicht en leeftijd, en vraag je dierenarts om advies.

Het eerste dierenartsbezoek

Maak snel na de thuiskomst een afspraak en neem het entboekje en de papieren van de fokker mee. De dierenarts controleert je pup op aangeboren afwijkingen, het gebit, de oren en de ogen, en bespreekt het verdere schema. In het eerste jaar zijn meerdere controles aan te raden.

Socialisatie: het belangrijkste van de eerste maanden

Tussen ongeveer drie en veertien weken zit je pup in zijn socialisatieperiode. In die fase staat hij nieuwsgierig open voor nieuwe dingen. Wat hij nu op een prettige manier leert kennen, accepteert hij vaak zijn hele leven. Na ongeveer veertien weken neemt angst voor het onbekende toe. Deze periode is dus goud waard.

Laat je pup in die tijd rustig en positief kennismaken met:

  • Verschillende mensen: kinderen, mensen met een pet, een baard, een paraplu
  • Andere honden en dieren, in een veilige, gecontroleerde omgeving
  • Verschillende oppervlakken, verkeer en huishoudgeluiden
  • Even alleen thuis zijn

Belangrijk: de ervaringen moeten leuk zijn. Een nare ervaring werkt averechts. Speel onverwachte geluiden zoals vuurwerk zacht af tijdens het eten of spelen, zodat je pup ze met iets fijns verbindt. Een goede puppycursus helpt hem leren focussen tussen andere honden. Overleg met je dierenarts over de balans tussen socialiseren en de nog niet volledige vaccinatie.

Zindelijk worden

Zindelijkheid leer je aan met belonen, niet met straffen. Beloon je pup meteen wanneer hij buiten plast of poept, met een aai, een lieve stem of een snoepje. Zo koppelt hij buiten zijn behoefte doen aan iets positiefs. Ongelukjes binnen negeer je gewoon; straffen heeft een averechts effect.

Ga vaak naar buiten: meteen na het wakker worden, na het eten en drinken, tijdens het spelen elk half uur, en verder elk uur. Met een vaste routine zijn veel pups grotendeels zindelijk binnen zes tot tien weken, en volledig zindelijk meestal na vier tot zes maanden. Geduld is hierbij je beste vriend.

Opvoeding: de basis

De rode draad in de opvoeding is positieve bekrachtiging: lok gewenst gedrag uit en beloon het, dan wordt dat de nieuwe standaard. Consistentie en geduld doen de rest.

Pups verkennen de wereld met hun mond, dus knabbelen en bijten horen erbij. Bijt hij in je hand, trek die dan rustig terug en bied een kauwspeeltje aan. Speelt hij rustig met het speelgoed, beloon dat dan. Straffen is ook hier niet nodig. Leer je pup stap voor stap alleen te zijn: begin kort, bouw langzaam op en maak er een positieve ervaring van. Een bench helpt daarbij.

Gezondheid en de chip-verplichting

In België moet elke hond uiterlijk op acht weken gechipt en geregistreerd zijn in de centrale databank DogID. De fokker registreert de pup op zijn naam. Als koper moet je daarna de gegevens op jouw naam laten zetten. Controleer dus altijd of je chipgegevens kloppen en op jouw naam staan.

Verder horen ontworming en de bescherming tegen vlooien en teken bij de basisverzorging (zie hierboven). Een hondenverzekering is niet verplicht, maar kan onverwachte kosten helpen opvangen. Dat is een persoonlijke afweging.

Veelgestelde vragen

Wanneer mag mijn puppy naar huis komen?

Doorgaans pas vanaf ongeveer acht weken. Dan heeft hij de belangrijke eerste socialisatie bij zijn moeder en nestgenoten gehad, en hoort hij gechipt en geregistreerd te zijn.

Hoe vaak moet ik mijn puppy voeren?

Rond acht weken drie tot vier keer per dag, van drie tot zes maanden drie keer, en vanaf zes maanden twee keer per dag. Bouw geleidelijk af.

Wanneer schakel ik over naar volwassen voer?

Rond tachtig procent van het verwachte eindgewicht. Bij kleine rassen is dat ongeveer zeven tot tien maanden, bij grote rassen twaalf tot vierentwintig maanden. Schakel geleidelijk over.

Mag ik mijn grote-rassenpup extra calcium geven?

Nee. Bij een compleet puppyvoer voor grote rassen is extra calcium schadelijk en verhoogt het het risico op gewrichts- en botproblemen. Geef geen supplementen zonder advies van je dierenarts.

Wanneer krijgt mijn puppy zijn eerste vaccinatie?

Meestal rond zes tot acht weken, met herhalingen daarna. Het exacte schema bepaalt je dierenarts.

Hoe vaak moet ik mijn puppy ontwormen?

Een richtlijn is op twee, vier, zes en acht weken, daarna maandelijks tot zes maanden, en vervolgens vier keer per jaar.

Is chippen verplicht in België?

Ja. Elke hond moet uiterlijk op acht weken gechipt en geregistreerd zijn in DogID. Controleer of de registratie op jouw naam staat.

Hoelang duurt het voor mijn puppy zindelijk is?

Meestal vier tot zes maanden, afhankelijk van de pup. Met een vaste routine en veel belonen gaat het sneller.

Wanneer is de socialisatieperiode?

Ongeveer tussen drie en veertien weken. In die periode wennen aan mensen, dieren en geluiden heeft het meeste effect.

Mijn pup bijt in mijn handen, wat doe ik?

Trek je hand rustig terug en bied een kauwspeeltje aan. Beloon rustig spel met speelgoed. Niet straffen; knabbelen is normaal puppygedrag dat je geduldig afleert.

Veelgemaakte fouten

  • Het voer te snel wisselen, met maagklachten tot gevolg.
  • Calcium of supplementen bijgeven bij een grote-rassenpup.
  • Te veel of onbeperkt voeren, waardoor de pup te snel groeit.
  • Straffen bij ongelukjes of bij het bijten.
  • Het socialisatievenster van drie tot veertien weken onbenut laten.
  • Vergeten de chip op je eigen naam te zetten.
  • De rabiësvaccinatie pas vlak voor een reis regelen (er zijn drie weken nodig).

Conclusie

De eerste maanden draaien om een goede voorbereiding, het juiste puppyvoer, een vaccinatie- en ontwormingsschema via je dierenarts, en vooral veel positieve socialisatie en geduld. Doe je dat, dan leg je de basis voor een gezonde, evenwichtige hond die jarenlang van je gezelschap geniet.

Over dit artikel. Samengesteld door het team van Achazz op basis van bronnen als LICG, AniCura, DogID, Royal Canin en FEDIAF. Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen advies van je dierenarts. Vaccinatie-, ontwormings- en voedingsschema's verschillen per pup, ras en regio.

Alles voor je puppy

Geef je pup de beste start. Bij Achazz vind je hoogwaardig puppyvoer voor elke rasgrootte, plus alles wat je nodig hebt om je huis klaar te maken. Bekijk ook ons ruime aanbod voor honden. Twijfel je over de juiste keuze voor jouw pup? Onze klantendienst helpt je graag verder.