Een kat die te veel eet wordt sluipend te dik, en overgewicht is bij katten een van de grootste gezondheidsrisico's. Toch is "hoeveel moet mijn kat eten" lastiger dan het lijkt: katten zijn geen kleine hondjes, ze eten van nature kleine beetjes verspreid over de dag, en de richtlijn op de zak houdt geen rekening met of je kat binnen leeft of gecastreerd is. In deze gids reken je het exact uit, met de formule die dierenartsen gebruiken, een omrekening naar grammen, een schema per levensfase, en een eenvoudige conditiecheck.

De richtlijnen hieronder zijn gebaseerd op de voedingsnormen van FEDIAF, de WSAVA en het Merck Veterinary Manual. Het blijven gemiddelden: individuele katten kunnen tot vijftig procent afwijken. Stem de hoeveelheid daarom altijd af op de lichaamsconditie van je kat, en raadpleeg je dierenarts bij twijfel of gezondheidsproblemen.

De korte versie: snelle richtlijn per gewicht

Voor een gezonde, gecastreerde binnenkat geldt onderstaande richtlijn. De grammen gaan uit van droogvoer met ongeveer 380 kcal per 100 gram en natvoer met ongeveer 80 kcal per 100 gram. Controleer altijd de waarde op jouw verpakking.

Gewicht kat Behoefte per dag Droogvoer Natvoer
3 kg ±190 kcal ±50 g ±240 g
4 kg ±238 kcal ±63 g ±300 g
5 kg ±280 kcal ±74 g ±350 g
6 kg ±320 kcal ±84 g ±400 g

Wil je het nauwkeuriger? Reken het hieronder exact uit en stel bij op de conditie van je kat.

In deze gids

Hoeveel calorieen heeft jouw kat nodig?

Net als bij honden bepaal je de behoefte in twee stappen, zoals een dierenarts dat doet.

Stap 1: de rustbehoefte (RER)

RER = 70 × (gewicht in kg)0,75 kcal per dag

Voor een kat van 4 kg: 40,75 is ongeveer 2,83, dus RER = 70 × 2,83 = ongeveer 198 kcal per dag.

Stap 2: de dagbehoefte (MER)

Vermenigvuldig de RER met de factor die past bij je kat. Let op: kattenfactoren zijn lager dan die van honden, zeker bij een gecastreerde binnenkat.

Situatie Factor (× RER)
Kitten tot 4 maanden 2,5
Kitten 4 maanden tot volwassen 2,0
Volwassen, niet gecastreerd 1,4
Volwassen, gecastreerd of binnenkat 1,2
Inactief of vatbaar voor overgewicht 1,0
Moet afvallen (op streefgewicht) 0,8

Onze kat van 4 kg, gecastreerd en binnen levend, komt zo op 198 × 1,2 = ongeveer 238 kcal per dag. Een intacte, actieve kat van hetzelfde gewicht zit hoger (rond 277 kcal), een kat die moet afvallen lager (rond 158 kcal). Factoren uit het Merck Veterinary Manual.

Belangrijk: deze berekening is een startpunt. Individuele katten wijken er tot vijftig procent van af. De betrouwbaarste maat is niet de formule maar de lichaamsconditie van je kat (zie verderop).

Van calorieen naar grammen voer

Calorieen zeggen pas iets over de portie als je weet hoeveel energie er in het voer zit. Zoek op de verpakking de waarde in kcal per 100 gram (of per blik). Dan geldt:

Gram voer per dag = dagelijkse kcal ÷ (kcal per 100 g) × 100

Voor onze kat van 4 kg met een behoefte van 238 kcal:

  • Droogvoer met 380 kcal per 100 g: 238 ÷ 380 × 100 = ongeveer 63 gram per dag.
  • Natvoer met 80 kcal per 100 g: 238 ÷ 80 × 100 = ongeveer 300 gram per dag (zo'n 3,5 zakjes van 85 gram).

Natvoer is ongeveer vier keer minder calorierijk dan droogvoer. Vergelijk dus nooit op gram, alleen op calorieen. Gebruik bij voorkeur een keukenweegschaal: met een maatbeker zit je er gemakkelijk flink naast.

Waarom katten anders eten dan honden

De kat is een obligate carnivoor: ze haalt essentiele voedingsstoffen alleen uit dierlijk weefsel. Dat heeft gevolgen voor wat er in de kom hoort.

  • Veel dierlijk eiwit. Katten hebben een hogere eiwitbehoefte dan honden. Volwassen kattenvoer bevat minimaal rond 26 procent eiwit op droge-stofbasis, kittenvoer rond 30 procent. Anders dan honden blijven katten ook bij vasten eiwit verbranden.
  • Taurine. Dit aminozuur is essentieel en zit alleen in dierlijk weefsel. Een tekort leidt tot ernstige hart- en oogproblemen. Goed kattenvoer heeft taurine toegevoegd, hondenvoer niet, daarom mag een kat nooit structureel hondenvoer eten.
  • En koolhydraten? Katten verteren koolhydraten minder goed dan honden, maar ze zijn niet schadelijk zolang de eiwitbehoefte gedekt is. Een voer met veel dierlijk eiwit en matige koolhydraten sluit het best aan bij hun natuur.

Het belang van vocht: nat, droog of mix

Katten stammen af van woestijndieren en hebben van nature een lage dorstprikkel. Bij uitsluitend droogvoer drinken veel katten niet genoeg bij, met chronisch te geconcentreerde urine als gevolg. Daarom is voldoende vocht belangrijk, vooral voor de urinewegen en nieren.

Type Vocht Energie Voordeel
Droogvoer 6 tot 10% Hoog (±350 tot 450 kcal/100 g) Voordelig, makkelijk te bewaren
Natvoer 70 tot 80% Laag (±70 tot 100 kcal/100 g) Veel vocht, verzadigt goed
Mix Gemiddeld Variabel Vocht plus gemak

Veel dierenartsen adviseren minstens een deel natvoer voor de extra vochtinname. Een mix van nat en droog combineert hydratatie met gebruiksgemak. Het idee dat gewoon droogvoer het gebit schoonhoudt is overigens overdreven: alleen speciale, erkende tandzorgdieten hebben daar bewezen effect.

Voedingsschema per levensfase

Kitten

Kittens groeien snel en hebben veel energie nodig, verdeeld over meerdere kleine maaltijden: ongeveer vier keer per dag tot vier maanden, daarna drie keer, en vanaf een half jaar twee keer. Geef speciaal kittenvoer tot ongeveer twaalf maanden (grote rassen zoals de Maine Coon langer, tot vijftien tot achttien maanden).

Volwassen kat

Na castratie of sterilisatie daalt de energiebehoefte met ongeveer twintig tot dertig procent, terwijl de eetlust juist stijgt. Dit is het moment waarop veel katten aankomen. Verlaag de portie dus tijdig en schakel eventueel over op voer voor gecastreerde katten.

Senior kat

Bij katten is senior iets bijzonders: de energiebehoefte daalt eerst rond de middelbare leeftijd, maar stijgt vaak weer vanaf een jaar of elf, omdat oudere katten eiwit en vet minder goed verteren. Veel oudere katten vallen dan juist af. Nierproblemen komen op leeftijd vaak voor, soms is een aangepast nierdieet nodig. Laat een seniorkat minstens twee keer per jaar nakijken en stuur bij op gewicht.

Hoe vaak per dag voeren?

In het wild eet een kat veel kleine prooien, verspreid over de hele dag. Twee maaltijden per dag is prima en praktisch, maar meerdere kleine porties sluiten beter aan bij hun natuur. Voederpuzzels zijn een aanrader: ze vertragen het eten, geven beweging en verminderen verveling.

Onbeperkt voer laten staan (vrij voeren) is bij binnenkatten af te raden. Het leidt vaak tot overgewicht, en je ziet niet hoeveel je kat werkelijk eet, terwijl minder eten juist een vroeg ziektesignaal kan zijn.

Heeft mijn kat een gezond gewicht?

De betrouwbaarste check is de body condition score, een schaal van 1 tot 9 waarbij 5 ideaal is. Beoordeel drie dingen:

  • Ribben: met lichte druk voelbaar, met een dun vetlaagje erover.
  • Taille: van bovenaf gezien een lichte insnoering achter de ribben.
  • Buiklijn: van opzij licht opgetrokken, geen hangende vetbuik.
Let op, geen overgewicht: de zachte huidflap die veel katten laag op de buik hebben en die heen en weer slingert bij het lopen, is de zogenaamde primordiale buidel. Dat is volkomen normaal en geen vet. Echt overgewicht voel je als een stevige vetlaag over het hele lichaam, met verdwenen taille.

Overgewicht en veilig afvallen

Naar schatting veertig tot zestig procent van de katten in onze streken is te zwaar. Overgewicht verhoogt het risico op suikerziekte (een te dikke kat heeft daar tot viereneenhalf keer meer kans op), gewrichtsproblemen, blaasklachten en een kortere levensverwachting. Afvallen loont dus, maar het moet voorzichtig.

Belangrijke waarschuwing: laat een kat nooit te snel afvallen of vasten. Een te zware kat die plots stopt met eten kan al na twee tot drie dagen volledige voedselweigering een levensbedreigende leververvetting (hepatische lipidose) ontwikkelen. Een veilige afvalsnelheid is maximaal een half tot twee procent van het lichaamsgewicht per week, onder begeleiding van je dierenarts. Eet een (dikke) kat enkele dagen niet, ga dan met spoed naar de dierenarts.

Veilig afvallen doe je met afgemeten porties (ongeveer zeventig procent van de onderhoudsbehoefte), een keukenweegschaal, eventueel een aangepast dieet, meer beweging via spel en voederpuzzels, en regelmatig wegen. Doe dit altijd in overleg met je dierenarts.

Veelgestelde vragen

Hoeveel gram kattenvoer per dag heeft mijn kat nodig?

Voor een gemiddelde gecastreerde binnenkat van 4 kg ongeveer 60 tot 65 gram droogvoer of zo'n 300 gram natvoer per dag. Reken het exact uit met de caloriebehoefte en de waarde op de verpakking, en stel bij op de conditie.

Hoe vaak moet ik mijn kat eten geven?

Minstens twee keer per dag, maar meerdere kleine porties of een voederpuzzel sluiten beter aan bij het natuurlijke graasgedrag van de kat.

Natvoer of droogvoer, wat is beter?

Een mix is voor veel katten ideaal. Natvoer levert belangrijke extra vochtinname, droogvoer is voordelig en handig. Voor de urinewegen en nieren is voldoende vocht een groot pluspunt.

Mag mijn kat de hele dag vrij eten?

Liever niet, zeker bij binnenkatten. Vrij voeren leidt vaak tot overgewicht en je ziet niet hoeveel je kat eet. Afgemeten porties of een voederpuzzel zijn beter.

Hoe weet ik of mijn kat te dik is?

Gebruik de body condition score. Bij een gezond gewicht voel je de ribben met lichte druk, zie je van bovenaf een taille en hangt de buik niet. Voel je de ribben niet meer, dan is je kat te zwaar.

Is die hangbuik bij mijn kat overgewicht?

Meestal niet. De losse huidflap laag op de buik is de primordiale buidel en is normaal. Echt vet voel je als een stevige laag over het hele lichaam.

Mag een dikke kat snel vasten om af te vallen?

Nee, absoluut niet. Snel vasten kan bij katten levensbedreigende leververvetting veroorzaken. Laat een kat maximaal een half tot twee procent per week afvallen, onder begeleiding van de dierenarts.

Hoeveel moet een kitten eten?

Een kitten heeft per kilo meer energie nodig dan een volwassen kat en eet vaker: vier kleine maaltijden per dag tot vier maanden, daarna minder vaak. Geef kittenvoer tot ongeveer twaalf maanden.

Verandert er iets na de castratie?

Ja. De energiebehoefte daalt met ongeveer twintig tot dertig procent terwijl de eetlust stijgt. Verlaag de portie tijdig om overgewicht te voorkomen.

Mag een kat hondenvoer eten?

Niet als vast voer. Hondenvoer mist taurine en heeft te weinig dierlijk eiwit voor een kat. Structureel hondenvoer geven leidt op termijn tot ernstige tekorten.

Veelgemaakte fouten

  • Nat- en droogvoer op gram vergelijken in plaats van op calorieen.
  • Met een maatbeker doseren in plaats van wegen.
  • Uitsluitend droogvoer geven terwijl de kat weinig drinkt.
  • De portie niet verlagen na een castratie.
  • Onbeperkt bijvullen (vrij voeren) bij een binnenkat.
  • De normale buikflap aanzien voor overgewicht.
  • Een te dikke kat te snel laten vasten of afvallen.

Conclusie

De juiste hoeveelheid bepaal je in vier stappen: bereken de dagbehoefte (RER maal de juiste kattenfactor), reken die om naar grammen met de waarde van je voer, gebruik de verpakking als startpunt, en stel bij op de body condition score. Zorg voor voldoende vocht via natvoer of een mix, en wees extra voorzichtig met afvallen.

Over dit artikel. Samengesteld door het team van Achazz op basis van de voedingsrichtlijnen van FEDIAF, de WSAVA Global Nutrition Guidelines en het Merck Veterinary Manual. Deze informatie is algemeen van aard en vervangt geen advies van je dierenarts. Raadpleeg bij gewichtsproblemen, ziekte, dracht of als je kat niet meer eet altijd een professional.

Het juiste voer voor jouw kat

Goede voeding begint bij goed voer. Bij Achazz vind je hoogwaardig kattenvoer van merken als Royal Canin, Hill's, Whiskas, Sheba en Gourmet, voor elke leeftijd. Wil je je kat meer vocht geven? Bekijk dan ons aanbod natvoer voor katten. Twijfel je over de juiste keuze? Onze klantenservice helpt je graag verder.